Po tym, jak kraj był rozbity przez długie lata trzynastego wieku na dzielnice i wykończony najazdami Tatarów w tymże czasie, Władysław łokietek dokonał cudu - zjednoczył całe państwo w jedną całości zaczął tworzyć miasta na prawie magdeburskim. Wtedy właśnie zaczęły masowo powstawać liczne miast a w naszym kraju. Najwięcej tychże miast powstało na Śląsko, później były jeszcze miasta w Małopolsce oraz w Wielkopolsce. Przez około sto dalszych lat powstawały tam cechy rzemieślnicze, które były jakby kolebką sztuki dla tychże miast.
Powstawały witraże, liczne ozdoby ze złota itp. Sztuka była od tamtej pory usytuowana w miastach, budowniczowie znajdowali się w cechach na stałe, przez co można było mówić o wyodrębnianiu się dla danego regionu unikalnego stylu w architekturze. Wcześniej w czasach romanizmu były to trupy wędrowne.